CiNURGi


CiNURGi - Cyrkularne rozwiązania nawozowe dla zrównoważonego rozwoju Regionu Morza Bałtyckiego

Program: Interreg Region Morza Bałtyckiego 2021 - 2027

Budżet całkowity: 6 537 861,04 €

Finansowanie EFRR: 400 300,99 €

Strona projektu: https://interreg-baltic.eu/project/cinurgi/


Realizowany w latach 2023–2026 projekt CiNURGi doprowadził do powstania symbiozy między przedsiębiorstwami, umożliwiając przetwarzanie bogatej w składniki odżywcze biomasy – pochodzącej ze źródeł rolniczych, komunalnych i przemysłowych – na bezpieczne nawozy. Ponadto projekt dostarczył organom władzy strategie ułatwiające dalsze ograniczanie strat składników odżywczych w przyszłości.

ROLA IMP-PAN
CENTRA WSPARCIA DLA TECHNOLOGII ODZYSKU SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH
W ramach projektu utworzono centra wsparcia, koordynowane przez Instytut Maszyn Przepływowych Polskiej Akademii Nauk (IMP PAN), szwedzką RISE (Research Institutes of Sweden) oraz LUKE (Natural Resources Institute Finland), przy współpracy z partnerami przemysłowymi, takimi jak SF-Soepenberg GmbH (Niemcy), Green Circle (Litwa) oraz VA SYD (Szwecja). Partnerzy projektu wspierali przedsiębiorstwa – m.in. zakłady wodociągowo-kanalizacyjne, podmioty zajmujące się gospodarką odpadami, biogazownie oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) – w testowaniu różnych metod produkcji nawozów, obejmujących przetwarzanie mechaniczne i termiczne oraz obróbkę chemiczną rozmaitych surowców wsadowych. Taka wymiana wiedzy i zasobów pozwoliła na stworzenie istotnego mechanizmu informacji zwrotnej między ekspertami a grupami docelowymi, co sprzyja realizacji celu, jakim jest zwiększenie skali procesów odzyskiwania składników odżywczych. Założenia te zostały opisane w raporcie pt. „Circular Nutrients for a Sustainable Baltic Sea Region. Piloting NR with knowledge and processing support centres to produce recycled nutrient fertilizers” („Obieg składników odżywczych na rzecz zrównoważonego regionu Morza Bałtyckiego – pilotażowe działania w zakresie odzyskiwania składników odżywczych z wykorzystaniem centrów wiedzy i wsparcia technologicznego”). Bazując na doświadczeniach ze współpracy z różnymi podmiotami gospodarczymi, partnerzy projektu opracowali również zbiór studiów przypadku (Case Studies Report), prezentujący funkcjonujące w praktyce technologie produkcji nawozów z odzyskanych składników odżywczych (RNF – *Recycled Nutrient Fertilizers*) oraz stosowane w tym obszarze modele biznesowe. Raport ten stanowi uzupełnienie wcześniejszych opracowań, przedstawiając dojrzałe rozwiązania technologiczne z podziałem na sektory: rolniczy, przemysłowy oraz komunalny. Dokument ukazuje różnorodne metody przekształcania biomasy pochodzącej z rolnictwa, gospodarki komunalnej i przemysłu w nawozy zawierające odzyskane składniki odżywcze. Choć technologie te różnią się pod względem stopnia dojrzałości, składu chemicznego, statusu regulacyjnego oraz gotowości rynkowej, łącznie dowodzą one, że nawozy typu RNF mają ogromny potencjał wspierania systemów gospodarki o obiegu zamkniętym w zakresie zarządzania składnikami odżywczymi.

OCENA EFEKTYWNOŚCI AGRONOMICZNEJ NAWOZÓW CYRKULARNYCH W BADANIACH SZKLARNIOWYCH
Efektywność agronomiczna odzwierciedla skuteczność nawozu w kontekście wzrostu roślin i uzyskiwanych plonów. Częstym zarzutem wobec nawozów z odzyskanych składników odżywczych (ang. *recycled nutrient fertilizers* – RNF) jest to, że są one mniej efektywne niż nawozy mineralne; dlatego też ocena efektywności agronomicznej różnych rodzajów RNF stanowi istotny element działań podejmowanych w ramach projektu CiNURGi. Sześciu partnerów projektu CiNURGi – METK z Estonii, Instytut Maszyn Przepływowych PAN (IMP-PAN), Instytut im. Juliusa Kühna (JKI), Fiński Instytut Zasobów Naturalnych (LUKE), Uniwersytet Linneusza (LU) oraz Szwedzki Uniwersytet Nauk Rolniczych (SLU) – przeprowadziło badania polegające na inkubacji gleby oraz doświadczenia wazonowe w warunkach szklarniowych, aby ocenić wartość agronomiczną różnych nawozów typu RNF. Eksperymenty inkubacyjne dostarczyły informacji na temat sposobu uwalniania składników odżywczych z RNF w glebie oraz stabilności zawartego w nich węgla. Z kolei doświadczenia wazonowe pozwoliły zbadać wpływ tych nawozów na wzrost roślin, wysokość plonów oraz pobieranie składników odżywczych. Badania szklarniowe posłużyły również do weryfikacji i uzupełnienia wyników uzyskanych podczas inkubacji, co umożliwiło obliczenie wskaźnika efektywności wykorzystania fosforu z nawozów RNF. W celu ujednolicenia badań i zapewnienia porównywalności wyników, w ramach projektu CiNURGi opracowano wspólne protokoły badawcze. Uzyskane dane pozwoliły na kompleksową ocenę potencjału RNF w zakresie zastępowania nawozów mineralnych i wspierania zrównoważonej produkcji roślinnej.

Więcej informacji na stronie internetowej projektu (https://interreg-baltic.eu/project/cinurgi/) oraz na filmie naszego partnera RENDBEN Sp. z o.o. z realizacji i testów linii pilotażowej do produkcji peletowanych nawozów z odpadów, które przetestowaliśmy w szklarni badawczej: https://www.youtube.com/watch?v=Y2AK7AqtPuU

Dotychczasowe publikacje w ramach projektu:
1. Ksawery Kuligowski, Ewa Wojciechowska, Nicole Nawrot, Joanna Strycharz, Jacek Kluska, Adam Cenian. 2025: Recycling organic waste to biochar amended soils stabilizes Miscanthus x giganteus growth. Renewable and Sustainable Energy Reviews, Volume 215, June 2025, 115581. https://doi.org/10.1016/j.rser.2025.115581
2. Kuligowski Ksawery, Quoc Ba Tran, Chinh Chien Nguyen, Piotr Kaczyński, Izabela Konkol, Lesław Świerczek, Adam Cenian, and Xuan Cuong Nguyen. 2025. "Analyzing and Predicting the Agronomic Effectiveness of Fertilizers Derived from Food Waste Using Data-Driven Models" Applied Sciences 15, no. 11: 5999. https://doi.org/10.3390/app15115999
3. Kuligowski, K., Woźniak, A., Strycharz, J., Nawrot, N., Wojciechowska, E., Cordeiro, C. M., Sindhøj, E., & Pantelopoulos, A. (2026). Yield-efficiency trade-offs for pelleted recycled nutrient fertilizers with a fermented microbial amendment: integrating nitrogen use efficiency and agronomic effectiveness. Journal of Environmental Quality, 55, e70324. https://doi.org/10.1002/jeq2.70324
4. Ksawery Kuligowski, Adrian Woźniak, Joanna Strycharz, and Nicole Nawrot. 2026. "Agronomic Performance of Pelleted Multi-Ingredient Organic-Mineral Recycled Nutrient Fertilizers, Enhanced with Seafood-Waste-Containing Chitosan" Applied Sciences 16, no. 21: 10478. https://doi.org/10.3390/app162110478